[freon]

O chodzeniu komputera (część 1)

Wyjaśnienia i porady dotyczące chłodzenia komputera PC
Co? jak? i dlaczego?

Chłodzenie niektórym może się kojarzyć z lodówką lub z piwem . Jednak nie jest wcale jak może się wydawać proste zagadnienie. Mówiąc o odprowadzaniu ciepła z komponentów elektronicznych w tym z komputerowych możemy nie zdawać sobie sprawy z wagi i stopnia zawiłości zagadnienia, mającego ogromny wpływ ona rozwój technologii. Często, jednakże, bagatelizowanego przez rzeszę użytkowników sprzętu komputerowego

Dlaczego elektronika się grzeje?
Faktem jest iż prąd płynący poprzez przewodnik/półprzewodnik elektryczny napotyka na opór co powoduje zwiększenie nagromadzonej energii, która zostaje wydalona z materiału po przez emitowanie ciepła. Wyobraźmy teraz sobie miliony mikroskopijnych przewodów i układów elektrycznych zamkniętych w jednym chipie... Tak upakowane tranzystory wydzielają ogromne ilości ciepła, tym więcej im szybciej działają. Układy mają wyznaczoną maksymalną temperaturę pracy i ważne jest aby jej nie przekraczać. Pomimo dużej wytrzymałości krzemu na temperaturę tranzystory wykonane z niego tak owej już nie posiadają. Przegrzanie elektroniki może powodować nieprawidłową pracę lub trwałe uszkodzenie.

Dlaczego chłodzenie jest takie ważne?
Jak już wiemy nadmierna temperatura może zniszczyć nam sprzęt więc należy zadbać o to aby była co najmniej do zaakceptowania. Za przykład weźmy procesor. Często producenci procesorów oraz innych podzespołów dołącza do swojego sprzętu niewystarczające chłodzenie oznaczone jako BOX. W efekcie możemy odnotować wysokie temperatury. Ciepło jakie jest normą oscyluje w granicach 30-80*C (50-100*C w przypadku grafiki). Zależy to od zastosowanego chłodzenia oraz obciążenia.
Mówi się, że obniżenie temperatury o 10°C daje możliwość procesorowi przedłużenia żywotności o ok 2 lata.

Co chłodzimy w komputerach?
Pewnie każdy słyszał o chłodzeniu procesora, ale nie każdy wie o co jeszcze należy zadbać składając wydajny komputer. Schłodzić można (/zalecane) wszystko. Często do codziennego użytku wystarczy to co dostaliśmy w standardzie kupując sprzęt. Przecież nie każdy chce wycisnąć tyle, ile się nie da... Jednak gdy chcemy wykorzystać możliwości sprzętu BOX może nie wystarczać.

najczęściej chcemy schłodzić w komputerze (majeląco):
1.Procesor
2.Kartę graficzną
3.Pamięć RAM
4.Chipset
5.MOSFET
6.Twardy dysk

Twój PCet lubi chłodno...
Obecnie na rynku jest wiele firm produkujących zestawy chłodzenia CPU. Są to najróżniejsze coolery, systemy wodne, a nawet chłodzenie suchym lodem czy ciekłymi gazami (np Azot) pozwalającymi na osiągnięcie ujemnych temperatur. Faktem jest że możemy wykonać całkiem dobry schładzacz we własnym zakresie ale nie o tym mowa.
Dobór chłodzenia CPU, tak jak dla innych komponentów, jest ważny ze względu na wydłużenie żywotności sprzętu oraz zwiększenia stabilności i możliwości OC jak również komfortu pracy z komputerem.

Zanim kupimy chłodzenie należy zadać sobie pytania:

• Do czego używamy komputera?
  
• czy komputer będzie podkręcany?
  
• co chcemy schłodzić? (grafika, procesor itp)
  
• jaki masz sprzęt?
  
• ile możemy przeznaczyć na to pieniędzy?
  
• czy ma być ciche?
  
• Zadecydować o rodzaju chłodzenia (powietrzne, wodne)

W codziennej pracy (internet, programy biurowe, muzyka) wykorzystujemy ułamek dostępnej mocy komputera nie powodując dużego obciążenia, więc wydzielanie ciepła przez CPU (i inne) jest stosunkowe małe. W takim przypadku standardowe chłodzenie okazuje się wystarczające.
Jednak, kiedy wyciskamy ze sprzętu siódme poty grając w gry czy obrabiając grafikę czy filmy temperatura potrafi podskoczyć bardzo szybko do granicznych. Komputer może nam się wyłączyć samoczynnie. Awaria? Niekoniecznie! Jest to sygnał mogący świadczyć o ułomności naszego systemu chłodzenia, który nie radzi sobie z odprowadzaniem ciepła. Należy wtedy pomyśleć o wydajniejszym chłodzeniu.

Obecnie większość sprzętu komputerowego pozwala na przyspieszanie pracy czyli tzw overclocking . Zwiększenie taktowania wpływa pozytywnie na szybkość działania ale jednocześnie zwiększa wydzielane przez część ciepło. Zazwyczaj BOXowe chłodzenie nie wystarcza, nawet przy standardowych ustawieniach, więc wymienia się je na bardziej wydajne. Jest to szczególnie polecane podczas gdy chcemy podkręcić komputer.
Dobór schładzacza jest uzależniony od przeznaczenia i posiadanego sprzętu.

Na co należy zwrócić uwagę przy wyborze coolera?
Socket czyli gniazdo posiadanego procesora (model karty graficznej)

• AMD: Socket A, 754, 939, 940/AM2/AM2+, AM3 (mocowania kompatybilne za sobą z wyjątkiem Soc.A)
  
• Intel: 478, LGA775, 1155, 1156, 1366 (sposoby mocowń nie zawsze zgodne)

Dlatego, że nie każdy schładzacz posiada zestawy mocujące dla danego gniazda procesora. Isnieją także produkty z zestawami mocowań do wszystkich obecnie na rynku gniazd co niestety odbija się w cenie.
Wybierając coller CPU należy wziąć pod uwagę model procesora, dokładniej współczynnik wydzielanego ciepła czyli TDP i ilość jąder (cors) w procesorze. Im więcej jąder procesora tym więcej ciepła on generuje i szybciej się nagrzeje podczas obciążenia.
W przypadky karty graficznej jest nieco inaczej. Przy wyborze chodzenia zwracamy uwagę na producenta chipu (a nie gniazda) a dopiero potem na model (który jest nie mniej ważny).

O czym mysimy wiedzieć przy wyborze?

• Cooler musi być wydajniejszy od chłodzenia jakie dostaliśmy w standardzie: Istnieją konstrukcje, które są gorsze od BOX! Przeglądając produkty warto poszukać testy w internecie wpisując: [Nazwa chłodzenia] test/y
  
• Wielkość chłodzenia: Musi się zmieścić w obudowie naszego komputera, nie zachaczać o inne podzespoły. (Rozmiar jednak ma znaczenie )
  
• Zgodność z posiadanym sprzętem
  
• cena (oczywiście)
  
• wygląd (jeśli komuś na tym zależy)

Dlaczego to jest takie ważne? Chyba nie chciał byś kupić czegoś co będzie drogie i nie będzie dawało zadowalających efektów?

Najczęściej zmienia się schładzacze procesora, rzadziej zaś chłodzenie na karcie graficznej, chipsecie, pamięci RAM a niemal zapomnianym elementem MOSFET płyty głównej (radiatory częściej spotykane w drogich modelach) czy dysk twardy.
Jeszcze jednym sposobem na chłodniejszy komputer jest posiadanie dobrze wentylowanej obudowy. Zawsze trzeba pamiętać o wentylacji obudowy. Wiatraczki z tyłu na wywiew i z przodu na nawiew bywają bardzo pomocne przy obniżaniu temperatury wszystkich komponentów.

Mam nadzieję że ten mały poradnik pomoże Wam przynajmniej w małym stopniu zrozumieć zagadnienia związane z komputerami. Jeśli macie jeszcze jakieś wątpliwości lub chcecie o coś zapytać zapraszam na Forum.

© Freon

Kopiowanie oraz wklejanie na inne fora zabronione bez zgody autora.

aktualizowano: 22,11,2009